Niezapominajka leśna Myosotis sylvatica

Niezapominajka leśna (Myosotis sylvatica Hoffm.) – gatunek rośliny należący do rodziny ogórecznikowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie środkowej i wschodniej – granica zachodnia występowania biegnie przez Szwecję, Danię, Wielką Brytanię, Francję i Włochy. Dalej na wschód rośnie w Azji Mniejszej, w regionie Kaukazu i dalej poprzez Iran, Pakistan, Indie po Nepal i Bhutan. Jako gatunek introdukowany rośnie na Maderze, w południowej Afryce, w Ameryce Północnej, w Australii i Nowej Zelandii, w Chile i Argentynie. W Polsce gatunek spotykany w całym kraju, częstszy na południu, rzadszy na środkowym wschodzie oraz zachodzie. Rośnie w żyznych lasach liściastych i zaroślach, w miejscach wilgotnych, rzadko na łąkach. Uprawiana jest często jako roślina ozdobna i nierzadko dziczeje.

Liście dolne zebrane w rozetę, poza tym występują liście łodygowe, ale brak ich w obrębie kwiatostanów. Liście zmienne pod względem kształtu – od szerokoeliptycznych do równowąsko podługowatych, także odwrotnie jajowate i łopatkowate. Liście odziomkowe o ogonkach nie dłuższych od blaszki liściowej, liście łodygowe siedzące. Kwiaty zebrane na szczycie łodygi w skrętki, które początkowo są ścieśnione, ale stopniowo wydłużają się i w czasie owocowania mają postać luźnego grona. W czasie kwitnienia szypułki co najwyżej tak długie jak kielich. Kielich dzwonkowaty, złożony z 5 zrośniętych w krótką rurkę do 3 mm długości (w czasie owocowania wydłuża się do 5 mm). Działki wcięte do 3/5 z łatkami lancetowatymi. U dołu okryty jest włoskami haczykowatymi. Korona kwiatu jasnoniebieska, rzadziej biała lub różowa, z płasko rozpostartymi łatkami, o średnicy zwykle od 6 do 9 mm. Rurka korony żółta, długości kielicha. W środku korony 5 pręcików o nitkach zrośniętych z rurką korony i z niej nie wystające. Osklepki żółte. Pokrój bylina o łodygach zwykle rozgałęzionych od dołu, rzadziej pojedynczych, prosto wzniesionych lub łukowato podnoszących się. Pęd w dolnej i środkowej części rzadko pokryty długimi i odstającymi włoskami. W górnej części włoski są krótkie i przylegające. Owoc czterodzielna rozłupnia. Rozpada się na spłaszczone, trójgroniasto jajowate rozłupki, błyszczące, ciemne, o długości do 2 mm.

Biologia i występowanie


Siedlisko: Preferuje miejsca wilgotne (np. przy brzegach potoków i źródliskach) oraz żyzne. Rośnie w lasach liściastych, w Europie Środkowej z rzędu Fagetalia, poza tym w zaroślach i rzadziej na łąkach. W Europie Środkowej gatunek częstszy w niższych położeniach górskich niż na niżu. Najliczniejszy w reglu dolnym i górnym, sięga też piętra subalpejskiego. W Tatrach dochodzi do 1642 m n.p.m. Hemikryptofit, stosunkowo krótkowieczny.
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy Epilobietea angustifolii. Kwitnie od maja do lipca, według niektórych źródeł do września.


Niezapominajka leśna jest uprawiana jako roślina ozdobna; często w ofercie handlowej określana jest jako niezapominajka alpejska M. alpestris hort. non Schmidt. Nadaje się na rabaty, szczególnie na obwódki.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-04-03 20:04:03]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=52237301. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Stevens P.F: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2017-02-27].
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989, s. 247. ISBN 83-09-00256-4.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14439-4.
  • Myosotis sylvatica Hoffm.. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-02-27].
  • Taxon: Myosotis sylvatica Hoffm.. W: U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. [dostęp 2017-02-27].
  • Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Adam Zając, Maria Zając (red.). Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, s. 366. ISBN 83-915161-1-3.
  • Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 381. ISBN 83-01-14342-8.
  • Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. T. X. Bogumił Pawłowski (red.). Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963, s. 168–170.
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  • Beata Grabowska, Tomasz Kubala: Encyklopedia bylin tom II, K-Z. Poznań: Zysk i S-ka, 2012, s. 609. ISBN 978-83-7506-846-7.
Przypisane cechy
ogólne roślina ozdobna
ogólne bylina
ogólne gatunek rodzimy
ogólne roślina pospolita
forma życiowa wg Raunkiæra hemikryptofit
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki różowe
barwa kwiatów płatki niebieskie
typ kielicha dzwonkowaty
typ kielicha zrosłodziałkowy
typ kielicha działki z włoskami haczykowatymi
korona kwiatu i typ kwiatostanu grono
korona kwiatu i typ kwiatostanu skrętek
korona kwiatu i typ kwiatostanu rurka korony żółta
pręciki 5 pręcików przyrośniętych do rurki korony
kształt blaszki liście jajowate
kształt blaszki liście odwrotnie jajowate
kształt blaszki liście łopatkowate
kształt blaszki zmienne
ogonek liściowy krótki
ogonek liściowy liście siedzące
ulistnienie u dołu łodygi lub odziomkowe
ulistnienie liście różyczkowe
kolor owoców ciemne
rodzaj owoców rozłupki
rodzaj owoców czterodzielna rozłupnia
powierzchnia owocu błyszcząca
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga owłosiona
pora kwitnienia maj
pora kwitnienia czerwiec
siedlisko Wilgotne lasy i zarośla
siedlisko Lasy liściaste
siedlisko źródliska
gatunek charakterystyczny dla (klasa) Cl. Epilobietea angustifolii R.Tx. et Prsg 1950 nitrofilne zbiorowiska porębowe