Selery zwyczajne Apium graveolens

Selery zwyczajne (Apium graveolens L.) – gatunek rośliny należący do rodziny selerowatych. Taka jest prawidłowa nazwa tego gatunku, zwyczajowo nazywany bywa selerem zwyczajnym.

Liście zazwyczaj 3-sieczne, częściowo pierzaste, z ząbkowanymi krawędziami na długich nagich łodygach. Błyszczące. Kwiaty drobne, bladożółte, zebrane w kwiatostany (forma baldachu złożonego bez pokryw oraz pokrywek), złożone z 6 do 12 szypuł. Łodyga osiąga wysokość do 1 m (kwitnąca). Owoc rozłupki.

Biologia i występowanie


W stanie dzikim rośnie w Europie, Azji Zachodniej i Środkowej, na Kaukazie, w Afryce. Rozprzestrzenił się także gdzieniegdzie poza obszarem swojego rodzimego występowania. W Polsce w stanie dzikim tylko na wyspie Uznam. Jest uprawiany w wielu rejonach świata, czasami przejściowo dziczejący (efemerofit).

Roślina dwuletnia. Kwitnie od lipca do września. Siedlisko: halofit rosnący na nadmorskich łąkach i terenach podmokłych, a także solniskach w głębi lądu. Liczba chromosomów 2n= 22.


Sztuka kulinarna – korzeń i liście są wykorzystywane jako warzywo i przyprawa. Uprawiany jest od ponad 2000 lat.
Roślina lecznicza – cała roślina zawiera olejki złożone w 90% z terpenów i seskwiterpenów. W warzywie jest dwa razy więcej witaminy C niż w owocach cytrusowych. Oprócz tego zawiera witaminę B kompleks, kwas foliowy i witaminę PP, niewielkie ilości beta-karotenu a także witaminę E. Wśród warzyw korzeniowych zawiera najwięcej fosforu, zawiera również dużo wapnia, potasu oraz cynku. Właściwości lecznicze: Seler surowy stosowany wewnętrznie działa wzmacniająco, rozwalniająco, wzbogaca organizm w składniki mineralne, leczy kolki żołądkowe, wzdęcia, łagodzi sklerozę, przy schorzeniach pęcherza moczowego łagodzi wydzielanie moczu, łagodzi nieprawidłowości miesiączkowania, działa przeciwszkorbutowo, leczy reumatyzm, otyłość, poprawia przemianę materii, działa odmładzająco, wzbogaca pracę nerek, wątroby, działa korzystnie na dolegliwości sercowe, jest dobrze tolerowany przez cukrzyków oraz działa korzystnie na nieżyt oskrzeli.
W starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie stosowana w celach rytualnych i pogrzebowych. Przykładowo zwycięzcy Igrzysk nemejskich otrzymywali wieniec pleciony z liści selera.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-05-28 03:32:45]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=49406320. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.3372/wi.46.46105. 
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  • Hanna Kunachowicz; Beata Przygoda; Irena Nadolna; Krystyna Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 512-513. ISBN 978-83-200-5311-1.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-01].
  • Iwona Krupa: Seler dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm (pol.). 2013. [dostęp 2013-27-05].
  • Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 3-8331-1916-0.
  • Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.