Jasnota purpurowa Lamium purpureum

Jasnota purpurowa (Lamium purpureum L.) – gatunek rośliny jednorocznej lub rośliny dwuletniej, należący do rodziny jasnotowatych (dawniej nazywanej rodziną wargowych).

Liście ulistnienie nakrzyżległe, liście karbowane, połyskujące, spodem nagie, na górnej powierzchni mają krótkie włoski. Dolne liście na dłuższych ogonkach, sercowatookrągłe, górne okrągłe, na krótszych ogonkach. Liście na szczycie łodygi często wybarwione na różowy kolor. Unerwienie łukowato pierzaste i słabo widoczne, w kątach liści występują zawiązki bocznych odgałęzień. Wydzielają charakterystyczny, nieprzyjemny i dość silny zapach, bardzo podobny do zapachu jasnoty białej. Kwiaty różowopurpurowe, wyrastają w okółkach w kątach liści na szczycie łodygi. Mają wyraźnie grzbiecistą, dwuwargową budowę, przy czym warga dolna jest ciemniejsza, górna jest krótko owłosiona, bez podłużnych krawędzi. Kwiaty o długości 1 – 1,5 cm mają szyjkę słupka zagłębioną pomiędzy czterema wypukłymi komorami, kielich trwały, zrosłodziałkowy. Rurka korony wewnątrz ma pierścień włosków. Łodyga czterokanciasta, wzniesiona, lub rozesłana, dołem zielona, górą często wybarwiona na kolor różowy. Cała łodyga jest naga, lub nieco tylko owłosiona na krawędziach. Przy ziemi rozgałęzia się. Osiąga wysokość 10- 30 cm. Owoc żółtoszare i biało cętkowane rozłupki o odwrotnie jajowatym kształcie, z zewnątrz zaokrąglone, na szczytach skośnie ścięte, o długości ok. 2 mm.

Biologia i występowanie


Zwarty obszar jej zasięgu obejmuje Afrykę Północną (Algieria, Maroko, Madera, Wyspy Kanaryjskie), niemal całą Europę oraz część Azji Zachodniej (Liban, Syria, Turcja). Rozprzestrzenia się też gdzieniegdzie poza tym obszarem. Jest rośliną pospolitą na całym terenie Polski, zarówno na niżu, jak i w niższych partiach gór. W Polsce jest prawdopodobnie archeofitem.

Rośnie na przydrożach, rumowiskach, przy ogrodzeniach, w zaroślach, w rowach, najchętniej na żyznych, gliniastych glebach. Roślina azotolubna. Zwykle tworzy skupienia. Jest rośliną ruderalną i jednym z chwastów w uprawach rolniczych, szczególnie w uprawach warzyw. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Polygono-Chenopodion.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-01-21 10:05:31]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51660719. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Włodzimierz Tymrakiewicz: Atlas chwastów. Warszawa: PWRiL, 1976, s. 306.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-31].
  • Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
  • 60 chwastów do zielnika. [dostęp 2007-11-27].
  • Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-02].
  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  • Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Przypisane cechy
ogólne roślina miododajna
ogólne chwast
ogólne bylina
barwa kwiatów płatki różowe
symetria kwiatu kwiat grzbiecisty
kształt blaszki liście sercowate
kształt blaszki liście okrągłe
ulistnienie naprzeciwległe
ulistnienie liście owłosione
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie karbowany
ulistnienie liście pierzaste
kolor owoców żółte
kolor owoców białe
rodzaj owoców rozłupki
wygląd łodygi łodyga czterokanciasta
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga owłosiona
wygląd łodygi łodyga gładka
wygląd łodygi łodyga wzniesiona