Złoć żółta Gagea lutea

Złoć żółta (Gagea lutea) – gatunek byliny z rodziny liliowatych. Jest pospolita w Europie Środkowej. W Polsce również występuje pospolicie na całym niżu, oraz na Pogórzu i w niższych partiach gór.

Liście zazwyczaj jest tylko jeden liść odziomkowy o szerokości 3–9 mm i żółtawozielonym kolorze. Jest on równowąski, zwęża się ku obu końcom, u szczytu z zakończeniem kapturkowatym, zaostrzonym. Jego długość jest równa wysokości całej rośliny lub niewiele większa. Bezpośrednio pod kwiatostanem wyrastają dwa niewielkie liście, z których dolny jest większy. Liście te, lancetowatego kształtu, są delikatnie owłosione i posiadają cienką białą obwódkę. Kwiaty zebrane w kwiatostan typu baldach zawierający od 3–7 kwiatków. Są one jasnożółtego koloru, wyrastają na szypułkach dwukrotnie dłuższych od długości kwiatu. Z zewnątrz są zielone (u niektórych roślin mają po zewnętrznej stronie żółte smugi). Pręciki są o połowę krótsze od długości działek okwiatu. Pylniki na pręcikach mają jajowaty kształt. Kwiaty przedsłupne, zapylane przez chrząszcze i błonkoskrzydłe. Przy braku owadów możliwe jest samozapylenie. Złoć żółta kwitnie od marca do maja. Kwiaty zamykają się na noc oraz podczas deszczu. Ponieważ z zewnątrz są zielone, wyglądają wówczas jak pąki i stają się trudne do wypatrzenia. Łodyga wytwarza jedną tylko łodyżkę, wysokości 10–30 cm. Po przekwitnięciu i dojrzeniu owoców pęd nadziemny szybko zanika, tak, że na początku lata nie można go już znaleźć. Owoce trójkomorowa torebka z nasionami rozsiewanymi przez mrówki.

Biologia i występowanie


Złoć żółta jest geofitem cebulkowym i rośliną azotolubną. Preferuje gleby gliniasto-piaszczyste bogate w składniki odżywcze. Spotkać ją można przede wszystkim w lasach liściastych (zwłaszcza w łęgach i grądach), w parkach, na zadrzewionych stokach potoków i w jarach. Zajmuje siedliska w typologii siedlisk leśnych określane jako las świeży, wilgotny i łęgowy. Jest gatunkiem charakterystycznym dla zespołu roślinnego All. Alno-Ulmion. Rośnie często w towarzystwie zawilca żółtego.


Złoć żółta była pierwszą rośliną w zielniku Paszczaka w książce Tove Jansson "W Dolinie Muminków".

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2018-04-03 17:45:01]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=51656207. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Jakub Mowszowicz: Flora wiosenna : przewodnik do oznaczania dziko rosnących wiosennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1979, s. 96. ISBN 83-02-00322-0.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  • Tadeusz Henryk Puchniarski: Rośliny siedlisk leśnych w Polsce. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2004. ISBN 83-09-01822-3.
  • František Činčura, Viera Feráková, Jozef Májovský, Ladislav Šomšák, Ján Záborský: Pospolite rośliny środkowej Europy. Jindřich Krejča, Magdaléna Záborská (ilustracje). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1990. ISBN 83-09-01473-2.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-11-10].
  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
Przypisane cechy
ogólne gatunek rodzimy
ogólne bylina cebulowa
forma życiowa wg Raunkiæra geofit
system korzeniowy organ spichrzowy - cebula
system korzeniowy drobne cebulki przybyszowe
barwa kwiatów płatki żółte
barwa kwiatów połyskujące
typ kielicha lejkowaty
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu baldachy
korona kwiatu i typ kwiatostanu szypułki nagie
korona kwiatu i typ kwiatostanu Kwiaty po (1)3-10
korona kwiatu i typ kwiatostanu płatki podłużne i tępe
pręciki 6
pręciki pylniki żółtozielone
pręciki pylniki eliptyczne
symetria kwiatu symetria lejkowata
znamiona słupka słupek jeden
kształt blaszki liście równowąske
kształt blaszki Nerwy na spodzie blaszki wystające,
kształt blaszki liść odziomkowy szeroki
kształt blaszki Liście roślin płonnych nitkowate
kształt blaszki młode liście zawsze pięciokątne
kształt blaszki równowąskolancetowate
brzeg liścia orzęsiony
kolor liścia zielone
liście przykwiatowe podsadki dwie naprzeciwległe
szczyt zaostrzony
szczyt kapturkowaty
typ liści liść prosty
ulistnienie liść odziomkowy jeden
ulistnienie liście łodygowe 2
unerwienie równoległe
kolor nasion brunatne
rozsiewanie nasion myrmekochoria
wielkość nasion kuliste
rodzaj owoców torebki
rodzaj owoców odwrotnie jajowate
rodzaj owoców 3-komorowe
wygląd łodygi naga
szacowana wysokość łodygi od kostki do kolana (15< x <60 cm)
pora kwitnienia marzec
pora kwitnienia kwiecień
pora kwitnienia maj
siedlisko Wilgotne lasy i zarośla
siedlisko Lasy liściaste
siedlisko Zbiorowiska nadrzeczne
siedlisko Grądy
siedlisko Łęgi
siedlisko gleby zasobne w azot
gatunek charakterystyczny dla Alno-Ulmion Br.-Bl. et R.Tx. 1943 lasy łęgowe