Bażyna czarna Empetrum nigrum

Bażyna czarna (Empetrum nigrum L.) – gatunek rośliny z rodziny bażynowatych. Występuje w Azji, Europie i Ameryce Północnej na obszarach o klimacie arktycznym i umiarkowanym. W Polsce występuje na torfowiskach, głównie w północnej części kraju oraz na halach w Sudetach i Karpatach. Występuje również nad morzem, w zbiorowisku roślinnym zwanym borem bażynowym.

Liście ciemnozielone, igiełkowe, równowąskie spodem prawie zrośnięte, z białym kantem. Wyrastają w gęstych okółkach po 3-4. Kwiaty jasnoróżowe kwiaty zebrane są w kilkukwiatowe baldachogrona na szczytach pędów. Działki kielicha orzęsione, korona dzbaneczkowatego kształtu. Jeden górny słupek z kilkukomorową, pękatą zalążnią i szerokim, podzielonym na kilka płatów znamieniem, które utrzymuje się jeszcze długo po przekwitnięciu kwiatów. Pręciki na długich nitkach z czerwonawymi pylnikami. Pokrój płożąca krzewinka, pokrojem przypominająca wrzos. Jej gałązki, a także liście są gruczołowato owłosione. Osiąga wysokość 15-50 cm. Owoce kulista, czarna, jagoda o średnicy do 5 mm.

Biologia i występowanie


Bażyna czarna jest wieloletnim, zimozielonym chamefitem. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Roślina obupłciowa lub dwupienna (u różnych podgatunków). Owadopylna lub wiatropylna. Jest reliktem polodowcowym, całkowicie mrozoodporna. Rośnie na borówczyskach i torfowiskach nizinnych. W górach w wilgotnych zaroślach kosodrzewiny oraz na torfowiskach i halach górskich. Lubi gleby torfowe, kwaśne i wilgotne. Na nizinach jest średnio pospolita, w górach jest rośliną rzadką. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Empetrion nigri. Liczba chromosomów 2n = 26, 39, 52.


W dawnych czasach sok z jagód używano do farbowania płótna i wełny na kolor brunatny i czerwony (po zmieszaniu z ałunem).
Jagody są niesłodkie i jadalne (niektóre źródła podają, że owoce bażyny czarnej są niejadalne). Są bogate w witaminy: C i B3 oraz w mikroelementy takie jak jod i lit.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-05-14 03:54:53]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=49286324. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Empetrum nigrum. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2014-10-30].
  • Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1988.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-13].
  • Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  • Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.