Wawrzynek wilczełyko Daphne mezereum

Wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum L.) – gatunek krzewu należący do rodziny wawrzynkowatych.

Liście ulistnienie skrętoległe. Liście całobrzegie, zaostrzone, osadzone na krótkim ogonku, spodem sinawe, długości 4-8 cm, szerokości do 2 cm, gęsto skupione na szczytach gałązek. Opadające na zimę. Kształt liści lancetowaty do klinowatolancetowatego. Po roztarciu nieprzyjemnie pachną. Kwiaty kwiaty różowe, rzadko białe, wonne, niepozorne, czterokrotne, obupłciowe, po trzy w bliznach po ubiegłorocznych liściach, o średnicy 1-1,5 cm. Rurka okwiatu jedwabiście owłosiona, długości 5-10 mm. Słupek dwuznamionowy, osiem pręcików. Roślina miododajna, nektar wydzielany jest przez miodniki znajdujące się przy nasadzie słupka. Pokrój słabo rozgałęziony krzew. Łodyga łodyga zdrewniała, osiąga 0,3 do 1 m (do 1,5, rzadziej 2 m) wysokości, o szarobrązowej korze. Gałązki początkowo omszone, gdy starsze nagie. Kora pomarszczona, ciemna i lekko lśniąca. Owoce soczyste pestkowce, w dojrzałym stanie intensywnie czerwone, o średnicy 8 mm, w skupieniach po trzy – jak wcześniej kwiaty.

Biologia i występowanie


Występuje w całej Europie, w zachodniej Syberii, na Ałtaju i Kaukazie, a także w Azji Mniejszej. W Polsce rośnie na całym terytorium, ale jest rośliną rzadką. Dość często występuje w południowej, wschodniej i północno-wschodniej części kraju. Na pozostałym obszarze spotykany rzadziej i na rozproszonych stanowiskach. W górach polskich najwyżej położone stanowisko podawane jest z Tatr Wysokich z Miedzianego.
Gatunek został introdukowany w Ameryce Północnej. W USA uznano go za roślinę inwazyjną.

Kwitnie przed wypuszczeniem liści, na przedwiośniu, od lutego do kwietnia, najczęściej w marcu i na początku kwietnia. Kwiaty zapylane przez owady o długich narządach gębowych. Nasiona rozsiewane przez ptaki (ornitochoria). Występuje w cienistych lasach liściastych i mieszanych oraz zaroślach w całej Polsce (także w lasach regla dolnego i górnego oraz w kosówce). Preferuje gleby świeże i zasadowe, szczególnie wapienie. Rośnie na niżu i w górach. Nanofanerofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla rzędu (O.) Fagetalia.
Znaczenie dla zwierząt
Owoce zjada 10 gatunków ptaków, m.in. dzwoniec zwyczajny, jarząbek zwyczajny, grubodziób zwyczajny, piegża. Bogate w nektar kwiaty dostarczają wczesną wiosną pokarmu trzmielom, pszczołom i motylom dziennym.
Własności trujące
Cała roślina jest bardzo silnie trująca. Zjedzenie 10-12 dojrzałych owoców może spowodować śmierć dorosłego człowieka, dla dziecka nawet 1-2 owoce mogą być śmiertelne. Owoce i liście zawierają dwa trujące składniki: glikozyd dafninę i mezereinę. Ma słodko-cierpki smak. Pierwszymi objawami zatrucia jest pieczenie i drętwienie ust, puchnięcie warg, krtani i twarzy, ślinotok, chrypka oraz trudności w połykaniu. Potem pojawiają się silne bóle brzucha i głowy, odurzenie, skurcze, wymioty i krwawe biegunki. Śmierć występuje wskutek zatrzymania krążenia (zapaść). Roślina działa szkodliwie również na skórę i błony śluzowe; już sam kontakt z nią, bez doustnego spożycia, może powodować zaczerwienienie i obrzęki oraz pojawienie się pęcherzy na skórze.


Jest rośliną ozdobną. Ma ozdobne zarówno kwiaty, jak i owoce. Oprócz formy typowej uprawiane są różne odmiany. Wymaga wapiennej i lekko wilgotnej gleby oraz półcienistego lub cienistego stanowiska. Źle toleruje cięcie i przesadzanie.
Preparaty z kory i owoców stosowane były dawniej w medycynie ludowej w przypadku podrażnienia skóry, w formie okładów.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 20:22:34]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=48882750. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Daphne mezereum (ang.). W: Germplasm Resources Information Network [on-line]. [dostęp 2014-10-31].
  • Reinhardt Witt: Przewodnik Krzewy. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 1997. ISBN 83-7073-133-3.
  • Teofil Gołębiowski: Rośliny gór i pogórzy. Warszawa: Wydawnictwo"Sport i Turystyka", 1990, s. 116. ISBN 83-217-2710-7.
  • Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  • Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006, s. 252. ISBN 978-83-7073-444-2.
  • Leokadia Witkowska-Żuk: Rośliny leśne. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2013. ISBN 978-83-7073-359-9.
  • Burkhard Bohne, Peter Dietze: Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących. Warszawa: Bellona, Spółka Akcyjna, 2008. ISBN 978-83-11-11088-5.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
Przypisane cechy
ogólne krzew
ogólne roślina trująca
ogólne roślina miododajna
ogólne roślina ozdobna
ogólne częściowa ochrona gatunkowa
ogólne roślina parząca
ogólne krzew liściasty
ogólne roślina rzadka
gatunek rodzimy
forma życiowa wg Raunkiæra nanofanerofit
faktura kory pomarszczona
kolor kory szarobrązowa
kolor kory żółtawoszara
barwa kwiatów płatki białe
barwa kwiatów płatki różowe
barwa kwiatów płatki liliowe
korona kwiatu i typ kwiatostanu kwiatostan
korona kwiatu i typ kwiatostanu w pęczkach
korona kwiatu i typ kwiatostanu kaulifloria
obecność miodników tak
liczba płatków płatki cztery
pręciki 8, przyrośniętych do rurki okwiatu
kolor pylku owadopylność
symetria kwiatu symetria rurkowata
typ kwiatu obupłciowy
zapach wonny
znamiona słupka dwudzielne
kształt blaszki liście lancetowate
kształt blaszki liście klinowate
kształt blaszki najszersze w 2/3 długości
kształt blaszki odwrotnie podłużnie lancetowate
kształt blaszki po roztarciu nieprzyjemnie pachnące
brzeg liścia całobrzegi
jesienna barwa liści opadające na zimę
kolor liścia jasnozielone
kolor liścia spodnia strona szarozielona
kształ pąków jajowato-stożkowate
kolor pąków zielone
kolor pąków purpurowe
ulistnienie liście skrętoległe
ulistnienie ogonek liściowy obecny
ulistnienie całobrzegie
ulistnienie ogonek liściowy krótki
rozsiewanie nasion ornitochoria
kolor owoców czerwone
kolor owoców purpurowe
rodzaj owoców pestkowiec
rodzaj owoców jajowate
powierzchnia owocu gładka
cechy pędu młode pędy nieco połyskujące
wygląd łodygi łodyga gałęzista
wygląd łodygi łodyga omszona
wygląd łodygi zdrewniała
szacowana wysokość łodygi od kolana do pasa (60 < x < 100 cm)
pora kwitnienia luty
pora kwitnienia marzec
pora kwitnienia kwiecień
pora kwitnienia wyprzedzające rozwój liści
siedlisko Podszyt lasów liściastych
siedlisko Bory mieszane
siedlisko Lasy liściaste
siedlisko Regiel dolny
siedlisko Regiel górny
siedlisko Piętro kosodrzewiny
siedlisko cieniste lasy i zarośla
siedlisko wapienie