Trybula lśniąca Anthriscus nitida

Trybula lśniąca (Anthriscus nitida (Wahlenb.) Hazsl. – gatunek rośliny należący do rodziny selerowatych. Występuje w Europie, od Francji po Ukrainę, od krajów nadbałtyckich po Półwysep Apeniński. W Polsce występuje głównie na terenach górskich, zwłaszcza w Karpatach i w Sudetach oraz na ich przedpolu. Na niżu występuje rzadko, osiąga północno-wschodnią granicę zasięgu, biegnącą na linii łączącej Lubin, Wrocław, Kielce, Ostrowiec Świętokrzyski i Zamość, z pojedynczymi stanowiskami w okolicach Łodzi.

Liście koloru zielonego, lekko lśniące, złożone, podwójnie lub wielokrotnie pierzastodzielne, o łatkach lancetowatych i zaostrzonych, wzdłuż nerwów i w dolnej części krótko owłosione. Odcinki lancetowate, pierzastodzielne lub wrębne, głęboko ząbkowane. Kwiaty drobne, pięciopłatkowe, białe kwiaty zebrane w baldaszki tworzące szypułkowe baldachy złożone, o 5-12 szypułkach bez pokryw. Łodyga ulistniona, dęta, rowkowana, kanciasto bruzdowana, dołem szorstka owłosiona w górnej części naga, zakończona baldachowym kwiatostanem. Osiąga wysokość od 40 do 150 cm. Owoce równowąsko walcowate, gładkie, błyszczące, krótsze od szypułek, z kilkoma pokrywkami, u nasady bez szczecinek lub z nielicznymi szczecinkami.

Biologia i występowanie


Rozwój
Bylina, autotrof, hemikryptofit — pączki zimujące znajdują się na poziomie ziemi. Kwitnie w okresie od maja do czerwca.
Cechy fitochemiczne
Przy roztarciu roślina wydziela aromatyczny zapach. Posiada olejek eteryczny (bogaty w metylochawikol, anetol, dimery anetolu o działaniu estrogennym), kumaryny, poliacetyleny, fitosterol, triterpeny. Nasiona zawierają kumarynowce fotouczulające i moczopędny olejek eteryczny.
Siedlisko
Rośnie w ziołoroślach, zaroślach, wilgotnych lasach, na łąkach w pasie gór i wyżyn, na skrajach lasów, w rowach i na miejscach ruderalnych. Jest to roślina rosnąca na glebach obojętnych, zasobnych, bardzo wilgotnych na stanowiska pół cienistych w umiarkowanie chłodnych warunkach klimatycznych. Preferuje rumosz skalny, piargi, żwir, piasek, gliny piaszczyste i utwory pylaste. Gatunek górski.
Fitosocjologia
W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek wyróżniający (D.) dla związku (All.) Adenostylion alliariae (wysokogórskie zbiorowiska ziołorośli i zarośli liściastych związane z trwałym przepływem wody).


W przeszłości roślina była dodawana do potraw w związku z połączonym smakiem i zapachem kminu rzymskiego oraz kminku z anyżkiem.

Przy roztarciu roślina wydziela aromatyczny zapach. Posiada olejek eteryczny (bogaty w metylochawikol, anetol, dimery anetolu o działaniu estrogennym), kumaryny, poliacetyleny, fitosterol, triterpeny. Nasiona zawierają kumarynowce fotouczulające i moczopędny olejek eteryczny.

Źródło informacji: Wikipedia : wolna encyklopedia [dostęp: 2017-10-21 19:16:22]. Dostępny w internecie: https://pl.wikipedia.org/w/index.php?oldid=48945473. Główni autorzy artykułu w Wikipedii: zobacz listę.

  • Anthriscus nitida (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-03-20].
  • Anthriscus nitida (ang.). W: Schede di Botanica [on-line]. [dostęp 2011-03-20].
  • Wilhelm i Dorothee Eisenreich: Przewodnik do rozpoznawania zwierząt i roślin. Warszawa: MULTICO, 1994.
  • Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-03-20].